Hiện giờ tôi đang ngồi trong phòng làm việc và nhìn ra cửa sổ. Nếu bỏ qua các bandroles xung quanh trường, nhìn các toà nhà, xe cộ, cây cối và cảm nhận thời tiết thì tôi đang cảm tưởng như mình vẫn ở Thụy Điển như dạo nào. Tất cả các cơ sở vật chất đều không khác gì đất nước Bắc Âu kia. Những con người châu Á ư? Có lẽ bây giờ không thể dựa vào số lượng người châu Á trên đường phố để nói rằng đây là đất nước nào bởi dân châu Á, nhất là Trung Quốc, đã len lỏi đến khắp hang cùng ngõ hẻm của thế giới. Như vậy là chỉ còn nhờ vào ngôn ngữ để biết rằng bạn đang đứng ở đâu.

Người dân Hàn nói tiếng Hàn, dĩ nhiên rồi, nhưng khác với Thụy Điển có tiếng Thụy Điển, dân Hàn không nói tiếng Anh. Tôi nghiệm thấy rằng những nước bé thường dễ chấp nhận tiếng nước ngoài hơn. Ví dụ như ở châu Âu thì các nước như Hà Lan, Bỉ, các nước vùng Scandinavia đều nói tiếng Anh rất giỏi. Bé ở đây là bé về dân số. Ngược lại, các nước như Pháp, Đức, Ý thì nói tiếng Anh kém hơn. Chắc chắn là kém hơn nhưng không phải là họ không biết. Có những người biết nhưng họ vẫn từ chối nói tiếng Anh. Bởi họ là nước lớn nên muốn giữ gìn và song song với nỗ lực truyền bá ngôn ngữ, sau là văn hóa, họ phải chống sự xâm lăng của tiếng Anh. Có lẽ cũng vì vậy mà dân Hàn, dân Nhật nói tiếng Anh kém.

“Có tiếng Anh như gió đi mấy thì ở đây cũng như thằng câm thằng điếc”-anh bạn tôi nói vậy. Cũng như ở ta thôi, nếu các bạn đi tới một cửa hàng, đừng nói là vài câu mà chỉ vài từ chỉ thứ bạn cần mua thôi, là người bán hàng đã không hiểu rồi. Những người trung niên là vậy, thanh niên cũng chẳng khá hơn. Ví dụ như hôm qua chúng tôi đi tới một cửa hàng nhạc cụ, một cô gái tốt nghiệp công nghệ thông tin cũng không thể nói được một câu tiếng Anh. Tất cả các hàng hóa trong cửa hàng đều ghi bằng tiếng Hàn. Hàn Quốc sản xuất được hầu hết các thứ, nói như ta là “của nhà trồng được” nên các kí hiệu, bảng chỉ dẫn cũng bằng tiếng Hàn luôn.

Theo những gì tôi đọc báo ở nhà thì việc dạy ngoại ngữ ở Hàn Quốc cũng có những vấn đề như ở ta: chương trình lạc hậu, bị lặp lại, giáo viên kém chưa ra nước ngoài bao giờ. Các học sinh của ta ngoài việc ít nói tiếng Anh, khi nói đều bị sai là do thày cô giáo dạy sai từ bé. Ở đây cũng vậy, nhưng họ hơn ta ở chỗ SV đều đọc và hiểu tiếng Anh, thậm chí viết tốt. Chúng ta bảo giỏi ngữ pháp nhưng từ đó cho đến viết tốt là một bước dài, chúng ta đang ở mức một em bé tiểu học. Ở ta đang tranh cãi nên viết tên những địa danh, tên riêng nước ngoài như nguyên bản hay phiên âm thì ở đây phiên âm triệt để. Chữ cái của Hàn không đầy đủ (không có chữ b, d, n, q, v…) để diễn tả sát với tên gốc nên họ đọc sai khá nhiều. Lấy ví dụ như tên cầu thủ hay đội bóng chẳng hạn. Trên TV, các tên này đều bị/được Hàn hóa và bình luận viên đọc theo tiếng Hàn, không giống với tên gốc chút nào. Ta tiến bộ hơn (hay lười hơn?) là để nguyên tên nhưng trình cũng không hơn mấy khi đọc nguyên tên cũng sai (điển hình là chú Huy béo trước ở VTV3 nay ở VTC). Ngoại trừ báo Nhân dân và Hà Nội mới ra, các báo của ta đều để tiếng nước ngoài. Những kẻ có quyền ra quyết định không hiểu một điều là nhân dân lao động nhìn để nhớ mặt chữ và cách đọc đầu tiên của ai đó quyết định cách đọc chữ ấy. Ví dụ như tại sao các lão nông ở Nghệ An quê tôi tuy không biết một chữ tiếng Anh nhưng nhìn chữ trên TV phát là biết cầu thủ nào và họ đọc theo cách mà BLV đọc? Họ không nhớ chi tiết các chữ cái trong tên nhưng nhớ tổng thể cả cái tên. Cũng bởi họ nhớ cách đọc theo BLV nên những “thằng” người của công chúng như Huy béo bị tôi liệt vào dạng kẻ thù của nhân dân vì bọn này do không đầu tư nên bịa cách đọc riêng khiến mọi người đọc sai theo . Ở HQ, vì chính sách Hàn hóa mà trình độ tiếng Anh của nhân dân tiến bộ chậm như vậy. Cho nên nếu sang đây thì các bạn cần phải biết tiếng Hàn mới mong sống ngon lành được.

Thông tin ngoài lề

Tối qua, trong khi lúi húi khóa chiếc xe máy mới tậu được. Một bà người Mỹ, Sanders (???), đã chủ động tới bắt tay và hỏi han. Bà là vợ của một GS đang làm ở khoa Engineering Technology, nói đang dạy tiếng Anh cho khoảng 17, 18 SV Hàn và Việt vào mỗi chiều thứ Bảy hàng tuần tại nhà N7. Bà hẹn trưa thứ Bảy tới sẽ sang nhà tôi, rủ vợ tôi đi học tiếng Anh. Quả là một người phụ nữ dễ mến.